Kitobni o'qish: «Алтын сандыктагы ырлар»

Чөптөрдөгү шүүдүрүм

Мергенчимин бул өмурдө ыр издеп,

Мейкин жерди келатамын изилдеп.

Борчуктарды улам өтөм айлана

Барчу жерим улам-улам бийиктеп.

Адырдагы кайберенди акмалайм,

Азаптана ырларымы таба албайм.

«Жан дүйнөм кайдадыр качты»– деп?

Жайык төрдү каранамын кайгырам

Аңгычакты ыйык жерди карадым,

Асыл ырдын көрө койдум караанын.

Ар бир тамчы чөптөрдөгү шүүдүрүм,

Аны жыйып бул китепти түзгөмүн

Төртөө

(Алтын, темир, ыр жана жүрөк)

Акындын асыл ырлары,

Көп жылы катар чыкпады.

Бар эле алтын сандыгы

Ага катып сактады.

Сактаса темир сандыкка

Суу тийгенде дат басмак.

Карарган өң каптамак

Канткенде кылым чыдамак.

Алтын сандык акындын жүрөгү

Жүрөктү берсе сонун ырлар жаралмак.

Чыныгы ырлар темирде эмес,

Асыл жүрөк асылдыкты сактамак.

МЕКЕН ЖӨНҮНДӨ ЫРЛАР

Жалгыз адам жашай берсин капасыз

Ата- Журтум муң-кайгыга батпасын.

Кайрат айтып биз жазып алабыз,

Бир кишинин башындагы капасын.

Ар дайыма сүйүү менен барктайбыз

Ыйык конуш аны бекем сактайбыз.

Ата- Мекен коркунучта калбасын

Ал көрүнүш баарыбыздын кайгыбыз.

Ким жымырса ата-журттун байлыгын,

Ага дагы чыны менен оор болот.

Дүйнө мүлкүн эми кайда жашырат,

Түнү боюу уйку көрбөй толгонот.

Уурдаса ата-журттун байлыгын

Жан дүйнөсү кооптоно тынч турбайт.

Түзүк жашоо нак өмүрдү биле албай,

Түрмө эшиги, шектүү дабыш угулат.

МЕКЕН ЭНЕ

Кең мекенге эмгек кылган жигиттер,

Ата Журттун мээримине бөлөнсүн.

Эмгек деген алдыдагы чоң мейкин

Эл ичинен кайра жаңы төрөлсүн.

Мээрим деген айтып бүткүс ишеним,

Андан ашкан андан улуу нерсе жок.

Медал, орден, наамдардан жогору,

Мекен Эне бийиктикте күнгө окшоп.

АЛКЫШ

Ата-Журтту биз ыйык күтүнүп,

Чымчым жерин бөтөн элге бербейли.

Ырга салып, туулган жердин күүгүмүн,

Ырыс бешик аны даңктап келели.

Күү жаратып, дастандарды жазалы,

Күүлү ыргак обондордо кайкысын.

Кең мекенди барктап күтүп алалы,

Келүүчү муун, бизге айтсын алкышын.

БАШТАЛАТ

Ар бир чөп, ар бир дарак шуудурайт,

Ата журттун ыйык ыры угулат.

Бизге келген назик деми мекендин,

Бийик добуш ошол жактан туюлат.

Чөп, суу, бийик-бийик тоо жатат,

Даңктуу элдин ырын ырдап жатышат.

Мээрим чачкан түбөлүктүү кайрыктар,

Мекен Эне ошол жактан башталат.

АТА ЖУРТТУН ҮНҮ

Жүргүнчүбүз жол уланткан сапарды,

Көрүнүп туулган жердин аймагы.

Ат кишенеп, а койлор маараса,

Ата журттун үнү угула баштады.

Арыдан кобур-собур үн чыгып,

Туулган жердин ырларындай угулду.

Ыйык жердин түгөнбөс оту жаркып,

Ырыстуу ыргак маа бакыттай туюулду.

УЛУУ ЫРЛАР

Көзүбүздүн карегиндей бек сактап,

Күтүнөлү Ата-Журттун байлыгын.

Жаңы муун келе жатат такымдап,

Жаштарга өткөрүү керек бардыгын.

Коркоолордон бийиктикте күн өлүп,

Эл байлыгын устукандап бөлбөсүн.

Балдарыбыз жакыр калып түбөлүк,

Наалат айтып көз жаштарын төкпөсүн.

Ар бирибиз өлкөбүздү бай кылсак,

Жер-жердеги дүйнөбүздү чогултсак.

Баарысын чачкын кылбай жыйнасак,

Кийинки муун, келечекке арнасак.

Булбулдар учуп турсун асмандап,

Кой үстүнө торгой келип уялап.

Уулдарыбыз бизге рахмат айтышса,

Улуу ырлар ак жашоодон жаркымак.

ДАЙЫМ ЖАШ

Ата-журтка арналган сүйүүбүз,

Эч убакта сырт тараптан башталбайт.

Үмүтүбүз чет жактан башталса,

Үшүк уруп, бороондорго кабылат.

Ак сүйүүбүз өрт алып тутанат,

Ичибизде соккон жүрөк жаратат.

Ошол үчүн эч убакта картайбас,

Ошондуктан Ата- Мекен дайым жаш.

КАТТАЛАТ

Ата Журт ыйык болот баарынан,

Дарак, суу баардыгы тең жай алган.

Жол боюнда кап-кара таш жатат,

Ошол дагы Ата Журт деп аталат.

Ташка дагы зор ырыхмат айтылат,

Ата журтту түзүп турат кара таш.

Ошол таштан мекен ыры башталып,

Ыйык ырлар өлбөс болуп жаркымак.

Ушул ыйык кара ташты баалабай,

Коркоолор алтындарга жутунат.

Алтын, күмүш келечекте улуу мүлк,

Жулуп алып уурданганга умтулат.

Албагыла ата журттун байлыгын!

Бүткүл элдик каргыш-илкиш айтылат.

Ач көздүктөн дүйнө тайып баратат,

Уят иштер тарыхтарга катталат.

Жол боюнда жата берсин кара таш,

Ата Журттун ырын ырдап жатпайбы.

Аны карап баардык адам өтүшөт,

Ал кара таш кең мекендин байлыгы.

ТЕМИР – КАНАТ ТУУЛГАН ЖЕРИМ

Темир Канат, Темир Канат, канатым,

Жүрөгүмдө сага арналып ыр жатсын.

Кыштактар бар көптөгөн,

Аларды да көп көрөм.

Эмне үчүн мен өзүңө тартылам!

Оюман сен жөнүндө кыяк тартам.

Эмне үчүн сен жөнүндө ыр жазам?

Жаңылыкты жан дүнөмдө жаратам.

Жолугууга сага учуп баратам.

Темир Канат, Темир Канат канатым,

Жүрөгүмө тийип турат канатың.

Ал канат, мени асманга учурат,

Ыр болуп, Жан дүйнөм көккө учат.

Көккө учурган мээримиңе ырахмат.

Сөөгүм сенин турпагыңа жашынат.

Киндик каным тамган эле өзүңдө,

Сени менен кеңейүүдө бул дүйнө

Жүрөгүмө ыр болуп келесиң,

Балалыктан өчпөс элес бересиң,

Темир-Канат, Темир-Канат, канатым,

Жүрөгүмө тийип турат канатың.

ОЙГОНУУ

Көл жээгинде сапар барып түнөдүм,

Эң бир сонун өтүп жатты түндөрүм.

Айдын нуру көл үстүнө сайылат,

Жээк тарабым өзүнчө эле салтанат.

Уйкум келип, мемиреп уктапмын

Таза желдин салкынына жыргапмын.

Эртеси толкун болуп жатыптыр.

Бакалардын үнү чыгып калыптыр.

Толкун үнү. Ойго батып толгондум.

Ата Журттун доошун угуп ойгондум.

БЕЛЕК

Менин сөөгүм туулган жерге коюлат,

Ошондуктан туулган жерге Чоң урмат.

Аталардын сөөгү жаткан аймакка,

Бери аттап башканын буту баспасын.

Арабыздан арам ойлуу ким бирөө,

Туулган жерди бөтөн элге сатпасын.

«Туулган жерди ыйык көрүп сакта»– деп,

Тукумума улуу мурас калтырам.

«Мекениңди кан-жаныңдай карма»– деп,

Бабаларым мага белек калтырган.

Кагылайын Ата Журтум жөнүндө,

Капаланып абдан эле көп ойлондум.

Үзөнгү -Кууш, Каркыраны алдырганда

Жүрөгүмү алдыргандай болгомун.

Эмне үчүн бизде кээ бир пенделер,

Ата конуш аны такыр ойлонбойт.

Ал адамдар ата журтка караганда,

Өз жашоосу аябй көпкө ойлонот.

Кагылайын ыйык ата конушум,

Капаланып көз жашыңы төкпөгүн.

Сен ыйлап капаланып каалганча,

Мен ыйлап, көз жашымы төгөйүн.

ЧАКЫРЫК

Өлкөнү талап тоноо башталды,

«Коргогула» чакырыктар ташталды.

«Айтчы» кимдер талап-тоноп жатышат,

Аны издеп акырындап табалы.

Бекемдеп элибиздин байлыгын,

Көзүбүздүн карегиндей туталы.

Аябай коргоп улуулардын намысын,

Ата Журттун чакырыгын угалы.

2005-жыл

АМАН ЖҮРЧҮ

Ашуунун туу кырына баргамын,

Ачылып туулган жердин аймагы.

Ата-конуш жазында жап-жашыл,

Агып жатат алкынып сайлары.

Туулган жерди ушунчалык сагындым,

Көз алдымда көркөмдүктүн майрамы.

Аман жүрчү айдыңданган аймагым!

Айланайын Ата-Журттун аймагы.

ЭРТЕҢ МЕНЕН

Жан энекем уй саап жатат эшикте,

Таңкы сууктун илеби улам сезилет.

Төр тараптан салкын аба дем бере,

Төмөнкү айыл, коюн айдап өтө элек.

Көк түтүндөн кең талаага жыт тарап,

Жаш көчөттү турган кези жел термеп,

Окуранат аркандалган жалгыз ат,

Ортоңку айыл, коюн айдап өтө элек.

Уйчумандар уйун айдай чогултуп,

Мурап болсо, сууга кетип бул кезек.

Жон-жондордон таза салкын жел жортуп,

Жогорку айыл, коюн айдап өтө элек.

Биринчи айыл бапыраган өзүммун

Экинчи айылым кыштактагы кандаш элим

Үмүт чачып айга карай умтулган

Үчүнчү айыл жүрөктөгү туулган жерим

Гулгө толуп кен мекендин аймагы

Ошолоро ырымы арнап жазайын

Асман- айга кеңейтип аймагын

Аман болгун кагылайын үч айлым.

БАРАТАМ

Шамал, желди шарактатып айдаган,

Сан жылкыны адырларга байлаган.

Жигиттери кымыз ичип шаңданган,

Кыраан бүркүт кыраңдарда айланган.

Булуттарды канжыгага байланган,

Буурул түндө карылары кеп салган.

Марыбай келе жаткан түбөлүк,

Манас ыры боз үйлөрдө айтылган.

Жалгыз атчан жолочулап жол өткөн,

Жаңырган айы булуттарга сүңгүгөн.

Кайың-талы күндүн нурун сүртүнгөн,

Кабыланы караңгыда жол жүргөн.

Өзөн бойлоп келе жатам сапарлап,

Өзүмө жолдош болот аткан таң.

Кызыл атты кырдан ылдый желдире,

Кыргызым өнгөн жерге баратам.

Тамылжыйт улуу тоолор алыстан,

Таң эртеде сапар тартып аттангам.

Байтак жолдо күлүгүмдү желдирип,

Бабаларым өнгөн жерге баратам.

Арыдан укмуш-укмуш гүл жайнап,

Адырларым мен кургурду каранткан.

Туу кылып денемдеги жүрөгүмү,

Туулган жердин аймагына бараткам.

ОЙГО ТҮШӨТ

Туулган жерде бир аскача бар эле,

Ар жылына боорун жарып гүл өнөт.

Бай асканы бөтөн жерден эстегенде,

Баягы бир тутам гүл ойго түшөт.

Берекелүү аска эсимен кетмек беле

Бетиндеги гүл кооздукту ачпайбы.

Ата конуш сүйүү чалган ырларынын,

Ардакталып ыргагы чыгып жатпайбы

УЛУУ АТАК

Чындыгында мекен деген улуу сөз

Маанисинде жашап жатат өлбөстүк.

Өскөн жерди ыйык сактап күтөлүк,

Өлгүчөктү жоодон коргоп өтөлүк.

Ар бир дарак жана дагы ташы алтын

Даңктайлы бийик-бийик аскасын.

Аскадагы жылма таштын бетине,

Жаздыралы бабалардын аттарын.

Ошол ырды балдарыбыз жаттасын,

Үн чыгарып обон кылып ырдасын.

Мекен деген улуу даңкка берилип,

Керек болсо өз өмүрүн арнасын.

ЖУРТ ДАЯР

Акбозун минип алып сабалап

Аркырак арыбас талант бизде бар.

Асыл таштай ар дайыма аярлап,

Ал талантты ардактаган эл да бар.

Таргыл атын минип алып чапкылап,

Таланттуу татынакай уул бизде бар.

Өксүк кылбай улуулукту бек сактап,

Өнөрлүүнү өрчүтүүгө журт даяр.

КЫЛЫЧ

Бирөө мага бере койду болотту

Мен андан кылыч жасап таштадым.

Алыс жолго, эл четине кетеерде

Аны алып, өз балама арнадым.

Кылычты алып, Акбозчон баратып

Балам кетти өз мекенин коргоого.

Алыс жакка улуу ысымын жайылтып,

Ата-журтту биз алабыз колдоого.

КЫШКЫ ТАЛААМ

Кышкы талаам ак кепинге оронгон,

«Сен аны өлдү экен» деп ойлобо.

Адам деген ар кыялга алдырат,

Арам нерсе келе берет ойлорго.

Кышкы талаам уктап жаткан убагы,

Эс алып тынч уйкусун кандырсын.

Кылым боюу бизди багып келатат,

Кыш келиптир эми ал да эс алсын.

Жаз келгенде асыл талаам ойгонот,

Үрөн алып ыйык жерге себебиз.

Укум жерлер ата баба байлыгы,

Урмат менен ырга салып келебиз.

АР КЫЛ ЫРЛАР

-–

КЫЙГАЧ КЕТКЕН

Кыя жолдо бараттың,

Кыялданта карантып.

Кыялдана артта калдым,

Кыяк менен ыр жаратып.

,

Ой, санаага ашпайт экен,

Ойлогондун баардыгы.

Кыялданып карай бергем,

Кыйгач кеткен бактымы…

ЖАЗЫНДА

(дүйнө ачып)

Заргындар турат гүл ачып,

Аарылар конуп кайталай.

Шамал өттү даң салып,

Шарданы такыр тарабай.

Талааны карайм таңданып,

Капа да жок менде эч.

Дүйүм куштар үн салып,

Дүйнө ачып турган кез.

ЖОМОКТОГУ ТҮН

Мерген менен аңчылыкка баргамын

Анда менин эс тарта элек бала чагым.

Издеп келдик эликти тоо-токойдон,

Эч нерсе жок, жолубуз да болбогон.

Аңчы менен бир үңкүргө түнөдүм,

Тамактанып көрдүм тоонун түңдөрүн.

Жомокто жез кемпирлер жөнүндө,

Укмуш кепти укпагамын өмүрдө.

Баатырлар кылыч менен чабышат,

Туулган жерин алар коргоп жатышат.

Жоо жеңилип артка карай баратты,

Баатырлар улуу эрдикти жаратты.

Жылдыздар асмандан көз ымдап,

Жымыңдап шоолалары жаркылдап.

Токой шуулдап, жез кемпирлер келеби,

Токтоно албайм, уктай албайм мен эми.

Yйгө келдик сапарлап эртеси эле,

Жамгырлап шамаалданып кечинде.

Андан бери далай жылдар өтүптүр,

Ак булуттар тоого карай көчүптүр.

Азыр деле мага чачып сүйкүмүн,

Эсимде үңкүрдөгү сырдуу түн.

Сыйкырланган ошол түнүм оболу,

Мергенчинин мага айткан жомогу.

Балалыкка сүйкүм отун жагыптыр,

Бакыт түнүм жомоктолуп калыптыр.

ЖЫЛДАРГА

Менин алды жагыман

Коён качты сереңдеп.

Чар тарапты карап коюп,

Безип барат элеңдеп.

Бир кезде мен жаш элем,

Чачтарымды ак басты.

Гүл чачтым эми алчадай,

Жылдар дагы коён өңдүү,

Дайнын кетти таптырбай…

ОЙЛОНУУ

Уйкусурап түн жарымы мезгилде,

Уктайм анан бир кезекте ойгоном.

Секетим ай, сакталдың го эсимде.

Сени эстеп кайра- кайра толгоном.

Эрктүү жүрөк ак сүйүүнү жаратса,

Эчен жылдар эстен кете койбогон.

Сүйкүмүнөн жылдыз жанып баратса,

Сүйүү ушундай ыйыкпы деп, ойлоном.

КЕЧИНДЕ

Саан бээлер чогула,

Келип жатат желеге.

Күн кылкылдап батууда,

Кызылын чачып кечинде.

Аркы жактан үн берип ,

Козу маарап, үн салат.

Короого ээрчен ат келип,

Чоң казыкка байланат.

Сүйкүмдүү кеч ашыгып,

Тоолорго келди шашылып.

Жылкылар жөнөйт жайытка,

Жылга менен даң салып.

Сапар тартып төрлөргө,

Булут көчөт шашылып.

Белесте булагы көрк төгө,

Берметтери чачылып!

Суур торсоюп аңкуштап,

Кире качат ийнине.

Тоонун гүлүн жел термеп,

Назиктик отун билдире.

Арыдан тосуп койлорун,

Атчан малчы ашыгат.

Түнөргөн булут аскадан,

Түнөк издеп шашылат.

ЧАКЫРЫК

Алыс жакта чабан үйү көрүнөт,

Айланага бийлик кылып түн жүрөт.

Терезеден алсыз нурлар таралып,

Тигинде жалгыз чырак бүлбүлдөйт.

Ошол үйдө мен чоңойдум бир учур

Балалык кез анда өтүп закымдайт.

Баары көөндө ошол чырак ошол түн,

Бакыт болуп мени алдыга чакырат.

БАЛКИМ

Айлананы күз баскан,

Жамгыр берет дабышты.

Балким ушул жааган жаан,

Күз жааныдыр акыркы …

Таанышым узак жол кеткен,

Карап турам тоо жолун.

Эң акыркы аны менен,

Коштошконум болбосун…

Карыя карайт тоо жакты,

Сыркоо экени болжодум.

Балким, анын эң акыркы,

Караган чагы болбосун…

Баары болот турмушта,

Мен ошону ойлондум.

Коштошкондук аянычтуу

Кандай гана болбосун.

ЖАН ЫРЛАРЫМ

Ажыраштым бир кездеги дос менен,

Мен өтөдүм ак өмүрдүн сапарын.

Бөлүнбөстөн силер менен бир келем

Жан ырларым, жакшы көргөн ырларым.

Ак үмүттү жакшы ой санаа ээлеген,

Шаңы чыгып келе жаткан жылдардын.

Силер менен түбөлүккө бир элем

Жан ырларым, жакшы көргөн ырларым.

Балким мени таштап кетеер башкалар,

Жан ырларым өзүм болуп калмаксың.

Өлүм келип мени ээрчитип кеткенде,

Өзүм үчүн өмүр сүрүп жашайсың.

КҮҮГҮМҮМ…

Иңир кирип, жарык өчүп,

Алыстан жылдыз көрүнүп,

Айланага кайра чачат,

Караңгылык күкүмүн.

Тоо башынан ай көрүнүп,

Аппак нурун төгүлтүп.

Келе жаткан күүгүмүм,

Элесисиң өткөн күндүн.

Аралыгы болосуң,

Жарык менен келээр түндүн,

Күүгүмүм ай, күүгүмүм…

Аны оронгон кайран өмүрүм.

КАН ЖАЙЛОО

Иним Шаадат Акуновго

Балык кармап Тешик-Көлдө жүрчүбүз,

Кешчү элек бөөт-бөөт сайларды.

Балдар менен жылгадан өтчүбүз,

Баратабыз аралай чаап шалбааны

Көп жоктоймун ошол күндүн сересин,

Сапар кетип акырындап жок болгон,

Кайра эстесем ал учурдун элесин,

Кайткыс күндөр Кан Жайлоомо окшогон.

БАКЫТ БАРБЫ

Турар Кожомбердиевге

Өзү өлдү бирок дагы сөзү калды,

Өчкөн жок алоолонгон сөздүн табы.

Жылуулук келип турду коломтодон,

Жылытып анда отурган адамдарды.

Ачуу- таттуу турмуш жолун аралап.

Ак кагазда жазып кеткен ыры калды.

Араласа далай-далай кылымдарды,

Акын үчүн андан ашкан бакыт барбы.

ЖОЛОЧУ

Эшикте кыш, ызгаар суугун таратып,

Үй ичинде меш дуулдап үн берет.

Те бийикте созолоно баратып,

Тереземен ай караанын белгилейт.

Анда-санда дарак кыймыл жаратып,

Мындай түндө караан деле көрүнбөйт.

Шамал гана өз үйүнөн адашып,

Шашып жүргөн бир жолочу өңдөнөт.

ТӨРТӨӨ ЖӨНҮНДӨ СӨЗ

Достук, эрдик, акын менен жомокчу,

Сапар тартып баары бирге баратты.

Сыдырым жел. Түздөр тоого алмашып,

Сыноо күткөн дагы далай жол жатты.

Достук ошол татаал жолдо баратып,

Ал үчөөнү бириктирип таштады.

Жолдош болду күч-кубатын арттырып,

Жомокчунун жол арыткан дастаны.

Эрдик болсо астыдагы душмандан,

Эчен жолу карегиндей сактады.

Акын эргип толкундана тынч албай,

Досторуна жакшынакай ыр жазды.

Эриш-аркак жашоо керек дүйнөдө,

Түркүк болуп бир-бирине адамдар.

Ал төртөөнүн ынтымагын салт кылсын,

Алыс жолго сапар тартып жаткандар.

КАРГА ЖАНА ЭРКИНДИК

Карга болуп учуп кетпейм асманга,

Карга болуп кайып жүрсөм асманда.

Ак кагазга эркиндикти ким чиет,

Ырларыма жетимдик жетип келет.

Бирок карга эркиндикте жашап жүрөт,

Боштондук чагын обонуна түшүрөт.

Адамдар чек коюп бири-бирине,

Кол салышат энчиленген эркине.

Каргалар адамча ой жүгүртө албайт,

Асыл ырды бир да карга жаза албайт.

А каргалар жашап жүрөт эркиндикте,

Кор болгондор жетеби ошол эркиндикке.

АЯЛГА

Аял, аял ачылышты чакырып,

Ал өзүнчө бул дүнөдө керемет.

Жандай качып жамандыктын өзүнөн,

Жашоодогу жакшылыкка кезигет.

Учурдагы чоң сүйүүгө жол ачып,

Улуулукка канат сермей баратат.

Көркөм дүйнө табиятты байытып,

Көөнөрбөгөн мейкиндерге алпарат.

ЖҮРӨК, БУЛБУЛ, АКЫН ЖАНА СҮЙҮҮ

Ашыктарды ашык кылган жүрөк болот,

Жүрөк-дарак, булбул кушу келип конот.

Куштун үнүн сүйүшкөндөр түшүнөт,

Купуя сырды акын ырга түшүрөт.

КЕЗДЕШЕМ

Талант деген бул эмне чынарбы?

Ал чынарга конуп турган шумкарбы?

Шумкар деген оңой менен карматпайт,

Колду сунсак учуп кетип каларбы.

Эч кимге билинген жок дарегим,

Жер кезип шумкарды издеп келемин.

Талант-шумкар кайда сенин элесиң?

Такыр мага бир кармата элексиң.

Ошол шумкар туулган жерде болбогун,

Аны издеп тыным албай жер кезем.

Ат арытып таап чыксам жол оңун,

Ал шумкарга туулган жерден кездешем

ЭНЕ СҮТҮ

Биз тааныган бир бала

Адашып кетти туманда.

Кар кычырап айлуу түндө

Жүрүү кыйын ызгаарда

Суук күчөп аязда,

Баланы издей башташты.

Жоголгон улан каякта?

Жокту издеп табышты.

Доктур берди дарыны,

Ал бербеди жардамды.

Чогулган жандын баары,

Таппай турду амалды.

Энеси көрүп баланы,

Жашын төгүп кайгырды.

Жаш баланын оозун ачып,

Аппак сүтүн тамызды.

Тоңгон бала тирилди:

«Амансыңбы эне!» -деди.

Жаадырап күлүп жайнайт,

Жаз элеси чачырайт.

«Адаштым сенден энеке.

Келдиңби менин энекем»

Жыргап күлүп шаттанат.

Жанында турат кең мекен.

Аяз, азап, баарын жеңген,

Эне сүтү ыйык экен.

Тоңуп калган балага,

Жан киргизип тирилткен.

Жаз айы анан жылмайды,

Жараткан берип жардамды.

Эне сүтү жаш баланы жаркытты,

Эне мекен ызгаарды кууп чыкты.

Арыда бийик тоонун башынан,

Аңгыча күн жаадырай башбакты.

КҮНӨӨСҮЗ КЕСИЛГЕН АДАМ

ЖАНА ААРЫ

«Түрмөгө кирбе ай, аары,

Сенин такыр күнөөң жок.

Кайта албай артыңа,

Арманга батпа мага окшоп.

Темирден эшик жасалат,

Бир жабылса ачылбайт.

Ушунда жатып өлөсүң,

Убал соопко карабайт.

Сен сыяктуу мен дагы,

Жөн жерден эле кабылгам.

Кимге айтамын арманды,

Эркиндикке чыга албайм.

Бул жерди досум түрмө дейт,

Түрмө менен ойнобо!

Айыпсыз жатат канча жан,

Ошолордой кор болбо!

Өзүңө айткан кеңешим,

Бул тарапка жолобо!»

2010-жылдар

СЕЛКИГЕ

Ал селкинин сүйүүсүн

Алтынга ороп сактадым.

Алтынды сурап келишти,

Алмашпадым, сатпадым.

Ал селкинин сүйүүсү,

Алтын менен бааланбас

Алмашып ийсе сүйүүнү,

Акыйкат болуп катталбас.

МӨНДҮР ТҮШӨӨРДӨ

Арчалардын башынан,

Аралап учту сагызган.

Жарлуу жээктин жанынан,

Жагалмай учуп бараткан.

Аткулактар бул чакта,

Айдарым желде чабышат.

Жел илебин таратса,

Желпине берет жалбырак.

Жапан талдар мен-менсип,

Акырын гана йиилет.

Назик гүлдөр термелип,

Назданган чагы билинет.

Жалгыз карга эмнеге?

Акынга акын жолукса,

Айтылуу ырды жазышат.

Устага уста баратса,

Улуу эмгекти жаратат.

Пендеге пенде кезигип,

Беш энеде болот жолугуу.

Жаратса сонун эмгекти

Жакшылыктын жолу улуу.

АДАМ -АДАМГА

Адам деген бу эмне, темирби?

Чындыгында темир деле эмес го.

Адам эмне, шыңгыраган күмүшпү?

Ай, ким билет, күмүш деле эмес го.

Адам деген күүгө келген тирүү жан

Тирүү жанды өтө этият пайдалан.

Сыйга- сый, сыр аякка бал куйсаң,

Сыйкырдуу күү угулат жаркыган.

САЙМАЧЫ КЫЗГА

Саймачы кыз алтыным,

Көңүлүм түштү саймаңа.

Маани бердим кайтадан

Мага берген бет аарчыңа.

Сага берген жалынымы,

Саймаңа сайчы кагылайын!

Жалындын өңү кандай экен,

Жалбыртын көрүп калайын!

ЖОГОТУУНУН АРМАНЫ

«Көптөрү жакшы көрүп окушкан

Акын мени эргүүлөнүп жазды эле.

Башка тилге котором деп кызыгып,

Котормочу өзү колго алды эле.

Котормочу мени начар которуп,

Мазмунуму бүт өзгөртүп таштады.

Ким элем жана дагы ким болдум

Кимге жетет жоготуумдун арманы».

БИРӨӨНҮН АРМАНЫ

( 2012- жылдар)

Тереземи кагып турат жакырчылык,

Жакырлыктан ушунчалык жаным чыгып.

Жылкы, кой аябай кымбаттады,

Жакырлар аны сатып ала алабы?

Көк жөтөл мен байкушту кыйнады,

Бул оорудан кара жаным кыйналды.

Өлөмүн жок болушум эчтеке эмес,

Өлүм келип ээрчитип мени кетмек.

Жакыр турган туугандарым бар эле,

Жакырлыкта жашап жатат дагы эле.

Өлгөнүмдө соёрго мал табылбай,

Өкүнүшүп кыйналабы бир далай…

Өкүнүшүп мен кургурду тилдешет,

Бирок мени кайра кантип тирилтет?

2000- 2010 жылдар

YЧӨӨБҮЗ

Кыйынчылык учурунда досторум

Көрөм менден колун үзүп кеткенди.

Биз арытып өмүрдүн да жолдорун,

Бирок эстен үч дос такыр кетпеди.

Ушу өмүрдүн жакшысын, катаалын

Бирге көрүп, бирге өмүр сүрөбүз.

Мен айтайын ал досумдун аттарын:

Өзүм жана үмүт, сүйүү үчөөбүз.

ЖАЗЫНДА

Дагы кайра жаз кайрылып келатат

Жүрөгүмдүн асыл сүйгөн эрмеги.

Гүлдөр өсүп тоо-тааланы шаң басат

Жайлоо тарап андан алыс чет жерди.

Кең аймактар жакшынакай ыр төгүп

Куштар дагы кайтып келип түштүктөн.

Көз жарышып, кайрат менен төрөлүп

Көркөм ырлар жаралышат жүрөктөн.

КАРЫЛЫКТЫН ЧАКЫРЫГЫ

Алыстан келди чакырык

Жатабы мени чакырып.

Алып-буюм тайымымды,

Аттана чыктым камынып.

Карылык келди карылык

Кимге муңду айтабыз.

Ак таягым даяр бол!

Жолго чыккан жатабыз.

КОШТОШУУ

Биз жайлоодон көчүп кетип жатабыз

Ушул жерде калып жатат жапан тал.

Жай күнүндө өзүң менен бир болдум,

Жапан талым, жапан талым аман кал!

Эмки жазда кайра келем өзүңө,

Ак сүйүүдө жолугабыз ал күндө.

Анда дагы кезүүгүлөр жол ачып,

Экөөбүздү жолуктурат жаз жаркып.

КҮТӨ ТУР

Тоолор, түздөр үрүл-бүрүл бөз кийип

Эми мына кең аймакка кеч келет.

Таранчылар бак башында үн салбай,

Там жанында далдааларга бекинет.

Ушул жерден жаркынымы күтөмүн,

Же келеби, же келбейби ким билет?

Жел шыбырап кулагыма дилдиреп,

Жемиш жыттуум, келеериңи билдирет.

КҮЗ АТА

Түн ортосу уктап жатып ойгондум,

Шамал Ата үнүн угуп толгондум.

Жандуу ызгаар дарактарды ургулап.

Жалбырактын жанын койбой жулгулап.

Жай саратан ысыгы такыр артта калып,

Жакшы убак коштошконсуп жатпайбы.

Күлүк атын улам-улам камчыланып,

Күз Атабыз таскак уруп келатбайбы.

АКЫНДЫН МҮРӨСҮНҮН ТАШЫНА

ЖАЗГЫЛА

Жазган ырын чыгара албай кетти,– деп.

Жардылыкта жакыр жашап өттү,– деп

Оору, жөтөл экөө бирдей эзди,– деп

Ошондо да сыр билгизбей кетти,– деп.

Сонун ырын ак кагазага жазды,-деп

Анын аты ак баракта калды,-деп,

Таш бетине чектирип жана жазгыла.

МАШИНА АЙДООЧУГА

Машинада сапарлап баратканда

Арт жагыңы эч убакта караба!

Келечегиң артта эмес алдыда

Этиет бол тагдырыңы абайла!

Башканы ойлоп алаксыба карагым,

Ар дайыма абайлап жүр сактана.

Ашаар жолуң артта эмес алдыда,

Ала салып азаптарга кабылба!

ТҮШ

Өңүңдө жетпей калган иштерге

Адамдар уктап жатып түштө жетет.

Бакыт ачып таалайлуу пендеге

Ошол үчүн түш деген керемет.

Өңүмдө жазбай калган ырларымы

Түшүмдө толкунданып жараткамын.

Эмгектене жазып далай сырларды

Эл ичинде бакыт жолун тапкамын.

Түшүндө көрөт дешет сокурлар

Түшүндө чуркайт тура төкөрлөр.

Түшүндө сүйлөйт экен дудуктар

Түшүндө угат дешет дүлөйлөр.

Түшүндө адам жетип бакытка,

Кереметтер келет экен башкача.

МУЗЕЙДЕГИ АЛТЫНГА

Бобу алтын далайдын башын жутту

Байыйбыз деп алтынга жутунушту.

Азыр деле кандын жыты кете элек

Адамдар жашын төгүп далай эселеп.

КУЛУНУМ

Оюн салып кетет ары

Кара бээнин кулуну.

Чамгарактап куйрук жалы

Улам чуркайт утуру.

Кулун ары чуркаганда,

Энеси андан көз албайт.

Кетпегин деп алыс жайга

Добушун берип чакырат.

Бээ кулунун эмизсе,

Жылкычы түшөт санаага.

Баласы турат эсинде

Окуп жүргөн калаада.

Ата-энеси камын жейт,

Өп-чап болгон турмуштун.

«Кандай жайда жүрөт дейт,

Бул кулундай кулунум.»

ЧЫЧКАНДАР

Бир ыр китеп бар эле ал үйдө,

Анан аны жеп жатты чычкандар.

Атаңын көрү аны окуур адам жок

Айрылып муңга батты барактар.

Ал китептин алтындыгын билишпейт,

Кор кылып жеп бүтүштү чычкандар.

Ырдын күчүн такыр эле сезишпейт,

Биздеги чычкан сындуу адамдар.

ЭПИТАФИЯ

Элечек кийген энелерди көп карайм

Элечек кийип жүрчү эле энекем.

«Жалжылдатып мен байкушту каратып ,

Жан ардагым кайсы жакка кетти экен?»

ЧОҢ ЖАНА КИЧИНЕ

Океанды чоң дейбиз

Тамчы сууну кичине дейбиз.

Анан дагы улуу мухит мейкиндик,

Тамчы суудан куралаарын билелик.

БАЛАЛЫК

Эшек минип ойногом

Эчен күнү айылда.

Балдар менен жарышып,

Барган элем адырга.

Кечке чейин түшчүбүз

Көлмө куруп чоң сайга,

Ысык кумдан үй салып.

Ырга толуп айлана.

Айтып бүткүс жомоктур

Арт жагынан ыр жанып.

Эстен кеткис болгон экен,

Эсил кайран балалык.

ЖАЛГЫЗДЫК

Бул дүйнөдө жер да жалгыз,

Өлкөсүнөн качкан президент жалгыз,

А түгүл асмандагы ай да жалгыз,

Арманын айтып берер адам жок,

Аркы үйдө абышка жашап жап-жалгыз.

БИРӨӨНҮН ЫРЫ

Жатындаш карындашым бар экен

Көрүшпөй калганыбыз көп болду.

Ал бай мен болсо жарды экем,

Тагдырыбыз буйруптур ушул жолду.

Эмнеге жолукпады тагдырыбыз

Бир энеден бир атадан жаралсак да.

Өкүнгөнсүп өткөндү эске салаарбыз

…Өмүр өтүп биз кездешпей калган да…

ӨЛБӨСТҮК

Жээке келип дайра үнүн тыңшадым,

Улуу дайра агып жатат жол улай.

Дайра айтты: «Миң жыл мурун, болгон экем ушундай

Азыр деле агуудамын жөн турбай.

Талбас кылып түбөлүккө жан сабап,

Тагдырым жаралыптыр ушундай».

КАРГА

Түн жарымы үнү угулду карганын

Кайдагы карга дабышка таңдаңдым…

Карга айтты:– Сени келдим алганы

Коштошооруң жакындап калганбы…

Күйүп жанат ичимдеги бир нерсем,

Мени алып кетет ко деп шекшинем.

Оору карга бүлүк салат дүйнөмө

Ажыратып кала алабы ким бирөө…?

АК КАГАЗГА

Отуз жыл артта калган убагыбыз,

Экөөбүздүн сүрөтүбүз турат мында.

Каадалуу күлмүңдөгөн курагыбыз,

Калган тура жоголбой ак кагазда.

Караанын сепсе, алыстагы жылдарга,

Карай берем суктанып ар дайыма

Ыраакы күндү жакындатып алып келген,

Ырахмат айтам бобереги ак кагазга.

ЭКИ ДҮЙНӨ

Бир үй бар эле сол жакта

Чыр чатак такыр кетпеди.

Абышкасы жаңжал чыгарса,

Айкырык таштайт кемпири.

Бир үй бар эле оң тарапта

Тынчтык кетпейт уялап.

Бапырап ойноп балдары,

Бактылуу дүйнө уланмак.

Элеңдеп ойго батабыз,

Эки дүйнө жашап жатса.

Талбас ушул жашоонун

Татаалдыгы бир канча.

ЭКӨӨ

Ал башында жалгыз эле

Ага бирөө кошулду.

Ушинтип экөө болушуп,

Улап кетти чоң жолду.

Биригишип жуп болуп,

Беришти сонун элести.

Турмуштун ыйык жолунда

Туу байлаша чаап кетти.

СТУДЕНТ КУРДАШТАРЫМА

Бу жашаган күндөрүбүз

Бурулбай учуп оболоор

Бобереги түшкөн сүрөтүбүз,

Жоголбостон белек болоор.

Эчаакы түшкөн сүрөтүбүз

Бизге болоор эскерме.

Кайрадан карап жүрөөрбүз

Качанкы күндү эстегенде…

ЭПИТАФИЯ

Кызым Жылдызга

Таппай калдык элесиңди жоготуп,

Таптырбай кайда кеттиң жок болуп?

Аттиң ай, жолукпай калдык капада,

Адам пенде жолугат тура арман га…

Өктөм салып күлүк мезгил сызса да,

Өмүр кайып белгисиздикке учса да.

Жүрөк чиркин жапа тартып тереңден

Жүзүң –өмүр, сен жашайсың биз менен.

Алыс тарап бизге чачат жарыгын,

Асмандагы күйүп турган Нур кызым.

Өзүң жакка биз да сапар бараабыз,

Ага чеин бар болгунуң Жаркыным…!

САЗДА

Тынчтыгын тыңшап тараптын

Байкоосуздан селт эттим.

Үнү чыкса эчки маарактын.

Ушул добуш ыры болот

Өзүбүз өнгөн аймактын.

Байыркы ата-бабам да,

Ушул ырды угуп өткөн.

Ушул ырды мен да угуп,

Ыр жараттым жүрөктөн.

КӨРҮНҮШ

Чоң таш. Салкын жел жүгүрөт

Таш үстүндү кичнекей кыз жатат,

Ысык күнгө кактанат.

Таш үстүндө топуракта түркүн гүл

Тажабай назик үлбүрөйт.

Жашыл гүлдөр көрк чачып,

Жаш кыздын денесине сүйкөнөт.

КАЙРАТ

Ыйлаганда адам жашы туздуу болот

Ал кайгырууга, жеңилүүгө тең орток.

Кайгырдым деп түбөлүккө муңайба,

Шаттыктан табылат анын оорду да.

Туздуу жаштын бара-бара күчү кайтмак,

Туугандарча жакындашып кайрат жыйсак.

ЖООГАЗЫН

Жаш кезимде бир селкини жактырып,

«Жазгы гүлүм-жоогасын» деп атадым.

Көркөмдүгү улам кайра карантып,

Көздүн жоосун алат тура жоогасын.

Жаш куракта андай кызды таппадым,

Жан турпатын жоогасынга бааладым.

Жашоодогу жакшы элеске кабылып,

Жалын чачып аны менен жол салдым.

ИШЕНИЧ

Ай, жалжалым, актыгыңды айныбай,

Мен теңедим жаңы жааган ак карга

Анткендиги каралык жок кымындай,

Жаңы жааган жакшынакай ак карда.

Тоо да ак, кыштак дагы баары ак,

Аппак түстө калып калды элеттер.

Айныбас ак сүйүүңү жаратып,

Ак кардай ак гүлүмдөй жашай бер.

БАЛАЛЫКТЫН ЖЫЛДАРЫ

Эске салат тасмиялап кайталай,

Өтүп кеткен балалыктын жылдарын

Биздин үйдөн улам кеткен арылай

Бийик жарлуу кичинекей капчыгай.

Балалыгым ойноп жүрөр жоголбой,

Кичинекей капчыгайдын ичинде.

Көңүл салсам мага гана көрүнөт.

Көрүнбөйт башка чоочун кишиге.

Балалыкты көрүш үчүн капчыгайга,

Далай ирет сапар тартып келгемин.

Аны менен аңгеме куруп сүйлөшүп,

Алыс жакка кайра аттанып кетемин.

ТАПЫЛДАКТЫН ДҮРБӨҢҮН

Бир кыз, бир бала

Чуркап барат талаада.

Күн бүркөлө калганда

Калбайлы дейт жамгырга.

Ошол чуркап бараткан,

Балалык болуп жүрбөсүн

Тарапка улам тараткан

Тапылдактын дүрбөңүн.

ЭСКЕРҮҮ

Мен ойгонуп тереземди карасам,

Таң өөк салып чыгыш тарап албырат.

Баягы эле түшүп жаткан ак кардан,

Багым дагы, короом дагы, бардыгы ак.

Сонорлоно жылдыз сымал түрлөнгөн,

Адамдарга ынак сезим жөнөткөн.

Карлуу кышта сен экөөбүз үйлөнгөн,

Качанкылар эске келет бир өткөн.

БУЛАК ЖАНЫНДА

Күүгө келип булак жагым үн себет

Аны тыңшап мен жанында жатамын.

Нелер өттү, нелер дагы өтө элек,

Текши ойлоп, терең ойго батамын.

Булак агат таратып наз ыргагын,

Шылдырт чача жагымдана бир тынбай.

Угуп жатам булагымдын ырларын,

Улуу акындын ырын тыңшап жаткандай.

САПАР АЛДЫНДА

Аппак карды айдын нуру саймалап,

Айлана жак такыр эле дабышсыз.

Айлуу түндү укмуш элес аралап,

Айыл тарап уктап жатат ың-жыңсыз.

Таң өөк салып опур-топур кыймылдар,

Сапар тарта башка жакка жөнөгөм.

«Ташыркаба, шоолалуу нур чачам»,-деп

Тааныш жылдыз кабар берет төбөмөн.

Ак жылдызды жол көрсөткүч шайлайын,

Алаксыбай улам алга барайын.

Аз өмүргө арман кылып калбайын,

Ачыла элек ачылышты табайын.

ЖАШТЫГЫМ

Мага жазгы жел айтты,

Бир өкүнүч таратты:

– Күлүгүң кайда баягы,

Күргүчтөп жарган дабанды?

– Ал күлүгүм ташыркады,

Баскан изи арта калды.

Алыста калган аргымагым

Айдынданган жаштыгым.

ЫР УКТУМ

Бир жерден ыр уктум,

Уйкаштык жагы эң сонун

Кайта-кайта ырдай берем,

Кайрыктуу ырдын обонун.

Төрөлгөн жерден угупмун,

Ошону азыр эстедим.

Андай ырды эч жерден,

Азырынча уга элекмин.

БИР АКЫНГА ТАШ ЭСТЕЛИК

Түнүндө уктап жатып түш көрдүм,

Оорулуу элем чукулда кайтаармын.

Жарды жанмын эстеликти ким коёт,

Келечегим ошону ойлоп жатамын.

Таш эстелик кереги жок анын да,

Белгиси жок топуракта жатаармын.

Талкаласа такыр эле жанчылбас,

Таш эстелик болуп калсын ырларым.

КЫШ ЫРЫ

Топ-тобу менен сапарлап,

Толгон куштар кайтышкан.

Тоо арасы кыштакка,

Коштошуу ырын айтышкан.

Кечөө эле күз эле,

Чыкыроон аяз дембе-дем.

Кыштагыма кайра келген,

Кыш ыры ушул деп билем.

Кыш мезгилден эргүү алсам,

Суук чыкыроон аяз төгүлөт.

Назик таза тунук баладай,

Жазганыман ак кар ыры көрүнөт.

АК СҮЙҮҮ ЫРЫ

Күйөөсү жазып чыгып поэманы,

Анан аны оңдойт экен аялы.

Ал ырларда үн угулат ашыктыктын,

Ак сүйүүнүн обону чыгып кайкысын.

Жаркып чыккан ырлардан,

Жаштык чактар көрүнсүн.

Мээримин чачкан куракка,

Мейкин ыраң төгүлсүн.

ЖАЛГЫЗ КИТЕП

Колумда акындын жалгыз китеби,

Китеп турат акыныбыз не болгон.

Жан дүнөсүн өлбөс ырга айлантып,

Жалган дүйнө акын небак жоголгон.

Жандай сүйкүм а эшикте ай жарык,

Акыныбыз такыр келбейт кайрылып.

Колумда жаш акындын жалгыз китеби,

Эшигимде таза жел согуп ай жарык.

УШУЛ ЫР

(Ли Байды туурап)

Көктү карайм кайталай,

Ай көрүндү көзүмө.

Эң жакын агамдай,

Элес келди өзүмө.

Ылдый жакты карасам,

Тууган жерим магдырайт.

Укмуш болду кең аймак,

Уйку көзгө тартылат.

Ортосунда экөөнүн

Эрип кетип бараткам.

Учса көккө жан дүйнөм,

Ушул ырды жараткам.

БИЗДИН ҮЙДӨГҮ СТОЛ

Бир үйдө эски стол бар эле,

Жарымына аял оокат кылуучу.

Жаны тынбай сөздөн-сөздү тизмелеп,

Жартысына акын ырын жазуучу.

Ошол үйгө бакыт чачты ал стол,

Аппак келин кемпир болду балпайган.

Акын болсо ал столго ыр жазган

Атак-даңкы баардык элге тараган.

Ар дайым ырларын жазып турган,

Ал столду дайым эле ойлоймун.

Олжого үй-бүлөнү тундурган,

Ошол стол биздин үйдө болбосун.

КАШКА АТЫМ

Бар эле кичинекей кашка атым,

Канаты бар башка атым.

Ошол атым кечээ күнү жоголду,

Талаага оттоп кетип жок болду.

Эки жактан кашка атымы карадым,

Чөптөрдүн арасынан таап алдым.

Кашка атым – чөптөрдөгү шүүдүрүм,

Шүүдүрүм – ыр, таап алып сүйүндүм.

АЗАПТУУ ЧАКЫРЫК

Көптөн бери оору элем

Атымды бирөө чакырды?

Каяк жактан үн чыгат

Карадым жан-жагымды.

Yндү берген ким болду

Көргөзбөгөн ал өзүн.

Абайлатпай чакырса,

Ажал болуп жүрбөсүн?

АВТОБУС АЙДООЧУГА

Айдоочум, сен уйкуга азгырылба!

Абайлагын! сапардасың жолду кара!

Уйкуң -шайтан , жаңылганың бөөдө -өлүм

Өмүрүнө залал болбо бирөөнүн.

АКЫН ӨЗҮНӨ ЭПИТАФИЯ

Ким жатат ак кепиндин ичинде,

Бетин ачып аны карап көрүңдөр.

Акын тура ыр жараткан бир кезде

Арбагын сыйлап жакшынакай көмүңөр

Жакшы иштеп, сапар кеткен мен экем,

«Жараткан» деп тагдырга да көнүңөр.

АЙ, УУЛАМ АЙ!

Ай, уулум ай сак бол көр абайла!

Тетиги керилип жаткан Каркыра

Ыйык конуш ата-баба жери эле,

Көкөтөйдүн ашы өткөн жер эле,

Баатыр Манас бул жерге келди эле,

Бул аймактын баяны көп эң эле.

Каны бөтөн бир шүмшүк

Карматып ийди бөтөн элге.

Жерди эстеп кээде капа болобуз,

Жаштыктар сонун чакты ойлойбуз,

Ай, уулум ай, сак боло көр өзүңө!

Асыл жерди бере көрбө бөтөнгө…?

КАРКЫРАНЫН ҮНҮ

Каркыранын үнүн угуп,

Ойго баттым узакка.

Ажырашууну сезип турам

Армандуу ушул убакта.

Каркыралар кеп айтат:

«Ажырашсак жолугабыз».

Күзгө чейин чыдай тур,

Сапар кайра кайрылат».

ЖОЛОЧУМУН

(түнөк)

Жол боюнда жалгыз дарак,

Талаа алралап жел агылган.

Жалбыракты үйүп алып.

Дарак мага төшөк салган.

Бул дарактын түбүнө,

Бүгүн түнөйт өңдөнөм.

Бакыр түндү өткөрөйүн,

Талаанын түнүн көрөйүн.

КӨПӨЛӨК

Канат кагып кайталап

Өмүрү кыска көпөлөк

Лампаны айланат.

Байкушум күйүп калбайбы,

Кара жанын сактабайбы.

Жалынды таштап качпайбы?

Же болбосо жалбырттап,

Жалын болуп жанган жатабы…?

Шаардын башы жагынан,

Өкүрүк чыкты кайгырган.

Ый чыгып, боз үй тигилсе,

Санаага батып кайгырам.

Өкүнүчкө салып дүйнөнү,

Өттү экен кайсы адам?

Ушул эле көчөдө.

Үн салып бөбөк төрөлдү.

Адамдар келинп жатышат:

«Жаш бөбөктү көрөлү».

Жаш бөбөк жаңы төрөлсө,

Жол улады дагы бирөө.

Кубаныч менен армандан,

Куралган тура бу дүйнө

БАЛА ЧАК

Агыш кызыл көпөлөк,

Айланамда айланат.

Кооз кызыл гүлдөргө

Коно берет кайталап.

Көк менен учкан көкөлөп,

Көпөлөктө көргөн кезде

Көбүн эсе эске келет,

Көпөлөк кууган бала чак,

Көркөмү сүйкүм жаркылдак.

Көөнөрбөс ушул дүйнөгө,

Көрүнүш ачты шаңкылдап

КАРЫЫЛЫК

Эшикке чыксам улуу тоого.

Күн батканы жатыптыр.

Кечинде мал короого кайтыптыр.

Төрлөрдү көлөкөлөр каптаптыр.

Төрөлгөн жерим созулган

Дагы бир күнгө карыптыр.

БИРӨӨГӨ ЭЛЕС

Түшүмдө көрдүм түрмөнү,

Ойгонуп кетип чочудум.

Элестер келип кайдагы .

Өткөнүмүн каар тагы.

Түшүмө келе калганбы?

Түндөгү көргөн элести,

Кандайча жоруйм мен аны…

ИЗДӨӨ

Түн кирип жылдыз текши чыкканда

Мени менен сүйлөшүүдө салкын жел:

– Жигит айтчы, бар беле ынагың?

Ушул ойду сурап калып ал менден.

– Сүйгөнүмөн эчак эле кол үзүп,

Кетти жаштык жаадыраган курагым.

Жел аны өзүң өңдүү таба албай,

Желип, жортуп, издеп жүргөн убагым…

ТҮНӨК

Чымчыктарым кеч киреерде түнөгүн,

Канат кага издеп алып баратат.

Учуп жүргөн куштарымын түнөгү,

Ушул эле кичинекей серээ жак.

Ай, ким билет менин ысык сүйүүмүн,

Түн киргенде кайда барып түнөөрүн.

Билесиңби айта албадым уялып,

Менин сүйүүм сенден тапкан түнөгүн.

ӨЛҮМ, ӨМҮР ЖАНА ООРУЛУУ

АДАМ

Өлүм айтты: – Орулууну алып кетем,– деп,

Өмүр айтты: – Мен сага аны бербейм,-дейт.

Өлүм, өмүр ортосунда чоң таймаш,

Адам пенде тирүүлүктөн жол издейт.

БИР ООРУЛУУ АКЫНДЫН ОЮУ

Эшигимди күчтүү шамал ургулап,

Терезени тытып жатат жулмалап.

Шамал айтты: – «Сен жакында өлөсүң,»

Шашыла жаман кабар тартуулап.

Мен өлөмүн андан деле коркпоймун,

Көрөбүз го тагдыр жазса баардыгын.

Бирок менсиз жетимдикти тартат го,

Ырым, жарым жана дагы балдарым.

БИЙИКТИК

Асманда турган жылдызды

Уруп калдың таш менен.

Жылдызга таш жетпеди,

Жыгылып кулап кетпеди.

«Жолубуз такыр башка,

Ач көздүк бизге жетпейт»– деп,

Жылмая күлүп көз ымдап,

Жылдыздар турду жымыңдап.

ДАРАКТАЙ ДАҢК

Акын деген бууракандуу чоң дайра,

Шар суусу жээкти келип кемирет.

Чоң таштар тоголонуп титирейт,

Толкундары дарактарга бир тиет.

Акыныбыз күчкө келип дайрадай,

Ташкыны тараптарга ыр чачат,

Акын-талант, келечеке жол ачат,

Айланаңа дайрадай даңк жаңырат.

ЖООКЕРДИН АРМАНЫ

Жалгызым. 1945 – жылдар.

Оң колум денемдеги,

Жоо огунан жоголду.

Сол колум жап-жалгыз,

Көз жиберип караңыз.

Эки колдун кызматын,

Сол колум гана аткарган.

Жалгызым деп аны аяп,

Жабыркап карап мен турам.

МАҢГУРТ ЖИГИТ ЖАНА КЫЗ

Козу менен карышкыр бир кетсе,

Козуну карышкыр жеп салбайбы.

Козуну карышкыр жеп салганы

Кооптонткон азап болуп жатпайбы.

Козу коркуп бөрүгө жем болду,

Ошонун эле шору кайнап жатпайбы.

Козуга кол салбаса карышкыр,

Кокуй күн ай, жырткыч болбой калбайбы.

***

Жылкычы чымчык уясын,

Былтыркы жерге салыптыр.

Тектирде өскөн карт алча,

Текши мөмө байлаптыр.

Баары эле былтыркыдай,